Ο ύπνος είναι ένα σημαντικό κομμάτι της καθημερινότητας στην ζωή των ανθρώπων καθ΄ όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Είναι ο τρόπος ανάπτυξης και ξεκούρασης του σώματος και του πνεύματος. Όπως αναφέρουν πολλοί ερευνητές, ο καθημερινός ύπνος ενός ενήλικα πρέπει να έχει διάρκεια 7 ώρες καθώς είναι ότι καλύτερο για τη γνωστική απόδοση και την καλή ψυχική υγεία του. Και μάλιστα δε του συνεχή βραδινού και βαθύ ύπνου. Δυστυχώς βέβαια, αυτό δεν συμβαίνει πάντα με όλους και κυρίως με τους ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας που είτε κοιμούνται πολύ λιγότερο είτε παραπάνω χωρίς να είναι συνεχής ο ύπνος τους. Πάμε να δούμε μερικούς λόγους για τους οποίους συμβαίνει αυτό και πως επηρεάζει τους ηλικιωμένους.
Αρχικά, η γήρανση επηρεάζει το εσωτερικό ρολόι του σώματός μας με αποτέλεσμα την αλλαγή στα πρότυπα ύπνου μας. Ο ύπνος γίνεται ελαφρύτερος με αυξημένο τον αριθμό αφυπνίσεων κατά τη διάρκεια της νύχτας. Το εσωτερικό ρολόι του σώματος, ή ο κιρκάδιος ρυθμός όπως ονομάζεται, ρυθμίζει τους κύκλους ύπνου-αφύπνισης. Στους ηλικιωμένους, διάφοροι παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στον αποσυγχρονισμό του κιρκάδιου ρυθμού. Κάποιοι από αυτούς είναι απλοί και κάποιοι άλλοι πιο δύσκολοι στην αντιμετώπισή τους. Από τους πιο απλούς λόγους είναι η μείωση της έκκρισης μελατονίνης στον οργανισμό μας. Η μελατονίνη είναι μια ορμόνη που βοηθά στον ύπνο και συνήθως παράγεται από το σώμα μας τη νύχτα. Ωστόσο, τα ηλικιωμένα άτομα παράγουν πολύ λιγότερη ποσότητα, επομένως τους είναι πιο δύσκολο να κοιμηθούν τη νύχτα. Αυτό, ευτυχώς λύνεται ευκολότερα με ένα σκεύασμα μελατονίνης, πάντα με τις απαραίτητες συμβουλές του γιατρού τους. Άλλοι λόγοι που επηρεάζουν τον ύπνο των μεγαλύτερων ανθρώπων είναι κυρίως σωματικοί πόνοι στην μέση (οσφυαλγία, οστεοαρθρίτιδα), χρόνιες πνευμονοπάθειες, παλινδρόμηση αλλά και η νόσος του Πάρκινσον. Παράλληλα, η αϋπνία επηρεάζει και σε ψυχολογικές παθήσεις όπως κατάθλιψη.
Αυτή, λοιπόν, η αϋπνία και η συνεχής αφύπνιση κατά τη διάρκεια του βραδινού ύπνου από τους ηλικιωμένους, επιφέρει και τα αντίθετα αποτελέσματα, δηλαδή την υπέρ-υπνηλία. Όταν δεν υπάρχει διάρκεια στον ύπνο μας, είναι λογικό να αισθανόμαστε κόπωση και όλη την υπόλοιπη ημέρα. Οι ηλικιωμένοι επηρεάζονται πολύ περισσότερο καθώς το αίσθημα κούρασης είναι ήδη σε μεγαλύτερο ποσοστό από τους μικρότερους ηλικιακά ανθρώπους. Παρατηρείται, λοιπόν, ότι οι μεγαλύτεροι άνθρωποι έχουν την ανάγκη να κοιμούνται πολύ και κατά τη διάρκεια της ημέρας. Οι λόγοι και εδώ ποικίλουν. Ένας λόγος είναι και πάλι η κόπωση λόγω των διάφορων ασθενειών που αναφέραμε και παραπάνω. Ακόμη, αρκετά φαρμακευτικά σκευάσματα από αυτά που καταναλώνουν, επιφέρουν το αίσθημα της υπνηλίας κατά τη διάρκεια της ημέρας. Τέλος, η έλλειψη κάποιων βασικών βιταμινών όπως της βιταμίνης D, Β12 αλλά και του νατρίου και καλίου συμβάλλουν στην δυσλειτουργία του οργανισμού. Τέλος, όπως και η αϋπνία, η υπνηλία σε καθημερινή βάση είναι δείγμα κατάθλιψης.
Έρευνες και μελέτες του Πανεπιστημίου του Cambridge έχουν δείξει ότι η έλλειψη ύπνου είναι πιθανό να εμποδίσει τη διαδικασία απαλλαγής του εγκεφάλου από τις τοξίνες. Οι ερευνητές τονίζουν επίσης ότι η διαταραχή του βραδέως ή βαθέως ύπνου μπορεί να ευθύνεται για τη γνωστική «πτώση» του εγκεφάλου. Υπάρχει, λοιπόν, μεγάλος κίνδυνος εμφάνισης ασθενειών όπως η άνοια και η νόσος Alzheimer. Γι’ αυτό είναι σημαντικό οι ηλικιωμένοι να διατηρούν ένα σταθερό πρόγραμμα στην καθημερινότητά τους, όπως η σωστή διατροφή, η αποφυγή μεγάλων γευμάτων και καφέ τις βραδινές ώρες αλλά και η κατανάλωση πολλών υγρών την νύχτα έτσι ώστε να αποφευχθεί η συχνή διακοπή του βραδινού ύπνου. Ακόμη, η διατήρηση ενός τακτικού προγράμματος ύπνου, δηλαδή να ξυπνούν και να κοιμούνται την ίδια ώρα κάθε μέρα, αλλά και η ανάπτυξη μιας ρουτίνας πριν τον ύπνο, όπως το διάβασμα, η ακρόαση χαλαρωτικής μουσικής ή ένα χλιαρό ντους, βοηθάει στην καταπολέμηση των προβλημάτων ύπνου. Και τέλος, η τακτική άσκηση και του σώματος αλλά και του μυαλού βοηθούν τους ηλικιωμένους να κοιμηθούν ευκολότερα και πιο σωστά.
Είναι πολύ σημαντικό οι φροντιστές ηλικιωμένων να γνωρίζουν τις παραπάνω πληροφορίες και να βοηθούν τους ηλικιωμένους να διατηρήσουν μια σταθερή ρουτίνα ύπνου, ώστε να επιτύχουν καλύτερη ποιότητα στον ύπνο τους αλλά και κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η Safecare βρίσκεται πάντα κοντά σας για να αφουγκραστεί τις ανάγκες σας και να σας βοηθήσει να επιλέξετε τον φροντιστή που ταιριάζει στις ιδιαίτερες συνθήκες του δικού σας αγαπημένου προσώπου.
